سلام.خوش آمدید*** دوست گرامی؛ توصیه می‌‌‌کنم اگر اولین دیدار شما از این وبلاگ است، «حتما» ابتدا پست ثابت(اولین پست) را بخوانید.*** جدیدترین مطالب وبلاگ را، بعد از این پست دنبال کنید. ***با نظرات ارزشمند خود، زینت بخش وبلاگ باشید.*** موفق و منصور باشید

برای همه مفیده

آیا افرادی مانند ادیسون و پاستور، پاداش الهى دارند؟
نویسنده : عبدالله حقدوست - ساعت ۸:٥٥ ‎ق.ظ روز ٢۸ شهریور ۱۳٩۳
 

سؤال مهمى که گاهی پرسیده می‌‌شود این است که کسانی که اختراعات و اکتشافات بزرگی داشته‌‌‌اند که زندگی بشریت را متحول کرده‌‌اند، همانند گراهام بل(مخترع تلفن)، ادیسون (مخترع تلگراف، ضبط صوت، لامپ برق) و ده‌‌ها مخترع و مکتشف دیگر، آیا اجر معنوی نیز دارند و مستحق پاداش الهی هستند یا خیر؟


با مطالعه تاریخ علوم و اختراعات و اکتشافات، مى‏‌‌بینیم که جمعى از دانشمندان در سالیان دراز، زحمات طاقت فرسایى کشیده‌‌اند و انواع محرومیت‌ها را تحمل کرده‌‌‌‌اند تا بتوانند اختراع و اکتشافى کنند که بارى از دوش همنوعشان بردارند.

فی المثل ادیسون مخترع برق، چه زحمات جانکاهى براى این اختراع پربارش متحمل شد و شاید جان خود را نیز در این راه از دست داد. یا  شخص دیگرى همچون پاستور که با کشف میکروب، میلیون‏ها انسان را از خطر مرگ، رهائى بخشید.

چگونه می‌توان باور کرد که این دو اندیشمند و ده‏ها مانند آن‌ها به قعر جهنم فرستاده شوند؟!

در این مجال به بررسی پاسخ این پرسش پرداخته می‌شود.

 

پاسخ:

پیش از پرداختن به پاسخ، یادآوری این مقدمه ضروری است که قرآن کریم شرط ورود به بهشت را برای تمام افراد؛ «ایمان» و «عمل صالح» می‌‌داند (آیاتی مانند 25 و 85 سوره بقره) و هیچکدام را به تنهایی برای کسب رضای الهی و نیل به ثواب اخروی کافی نمی‌‌داند؛ نه «ایمان بی عمل» را (158 سوره انعام) و نه «عمل بی ایمان» را (آیات 15 و 16 سوره هود (علیه السلام).

از نظر جهان بینى اسلام، نفس عمل به تنهایى کافى نیست. بلکه عمل، به ضمیمه محرک و انگیزه آن ارزش دارد.

به عنوان نمونه در آیات زیر چنین آمده است:

«مَنْ کانَ یُرِیدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِیها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِیدُ ثُمَّ جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ یَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً»؛

هر کس این دنیا را بخواهد، براى هر کس که بخواهیم آنچه را که بخواهیم به شتاب مى‏‌‌دهیم آنگاه جهنم را براى او قرار مى‏‌‌دهیم که نکوهیده و مطرود در آن درآید. (اسراء: 18)

«مَنْ کانَ یُرِیدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِی حَرْثِهِ وَ مَنْ کانَ یُرِیدُ حَرْثَ الدُّنْیا نُؤتِهِ مِنْها وَ ما لَهُ فِی الْآخِرَةِ مِنْ نَصِیبٍ»؛

هر کس که کشت آخرت را بخواهد، در کشت او مى‏‌‌افزاییم و هر کس که کشت دنیا را بخواهد، از آن به او مى‏‌‌دهیم و براى او در آخرت بهره‌‌‏اى نیست. (شورى: 20)

بسیار دیده شده کسانى بیمارستان، مدرسه، یا بناى خیر دیگرى مى‏‌‌سازند و تظاهر به این دارند که هدفشان صددرصد خدمت انسانى به جامعه‏اى است که به آن مدیونند. در حالى که زیر این پوشش، مطلب دیگرى نهفته شده است و آن حفظ مقام، مال، ثروت، یا جلب توجه عوام و تحکیم منافع مادى خود، و یا حتى دست زدن به خیانت‌‌‌هائى دور از چشم دیگران است.

به عکس آن؛ ممکن است کسى کار کوچکى انجام دهد، با اخلاص تمام و انگیزه‌‌‏اى صددرصد انسانى.

اکنون باید پرونده این مردان بزرگ را، هم از نظر عمل، هم از نظر انگیزه و محرک، مورد بررسى قرار داد و مسلّماً از چند صورت خارج نیست:

1ـ گاهى هدف اصلى از اختراع، صرفاً یک عمل تخریبى است. سپس در کنار آن منافعى براى نوع انسان نیز به وجود آمده، که این منافع، هدف واقعى مخترع یا مکتشف نبوده، و یا در درجه دوم قرار داشته است. تکلیف این دسته از مخترعان کاملاٌ روشن است که هیچ اجر معنوی و الهی برای آنها لحاظ نخواهد شد چون اصلا نیت خیر نداشته‌‌اند.

2ـ گاهى مخترع یا مکتشف، هدفش بهره‌گیرى مادى و یا اسم و آوازه و شهرت است، در حقیقت حکم تاجرى را دارد که براى درآمد بیشتر، تأسیسات عام المنفعه‌‌‏اى به وجود مى‏‌‌آورد و براى گروهى، ایجاد کار و براى مملکتى محصولاتى به ارمغان مى‏‌‌آورد، بى‌‌‏آنکه هیچ هدفى جز تحصیل درآمد داشته باشد و اگر کار دیگرى درآمد بیشترى مى‏‌‌داشت به سراغ آن مى‏‌‌رفت.

هر کس کار نیکى انجام دهد و انگیزه او براى این کار، فقط رسیدن به زندگى دنیا و رفاه و آسایش این جهانى و زینت و آرایش آن باشد و آخرت را در نظر نگیرد، خداوند پاداش او را به تمام و کمال در این جهان مى‏‌‌دهد و چیزى از آن کم نمى‏گذارد، ولى در آخرت بهره‏اى نخواهد داشت و نصیب او جز آتش جهنم نیست و تمام کارهاى خوب او در آخرت تباه و بى‏ارزش و باطل مى‏‌‌شود، چون او براى آخرت کارى انجام نداده است و اینکه تمام کارهاى نیک را به انگیزه دنیا انجام مى‏‌‌دهد، معلوم است که به خدا و روز قیامت ایمان ندارد و همین کار باعث هلاکت او در آخرت مى‏‌‌شود.

خداوند مطابق با انگیزه و اراده مخترع، به او پاداش مى‏‌‌دهد و او بیش از این نخواسته است که در دنیا به ثروتى و یا شهرتى برسد، و به آن نیز مى‏‌‌رسد و این در حالى است که او مکلف به ایمان و تقوا بود و چون به وظیفه خود عمل نمى‏کند، در آخرت معذّب خواهد شد.

3ـ گروه سومى هستند که مسلّماً انگیزه‏هاى انسانى دارند و یا اگر معتقد به خدا باشند انگیزه‏هاى الهى و گاهى سالیان دراز از عمر خود را در گوشه لابراتوارها با نهایت فلاکت و محرومیت به سر مى‏‌‌برند، به امید اینکه خدمتى به نوع خود کنند و ارمغانى به جهان انسانیت تقدیم دارند.

این گونه افراد اگر ایمان داشته باشند و محرک الهى، که بحثى در آنها نیست و اجر الهی خواهند برد.

اما اگر ایمان نداشته باشند، اما محرکشان انسانى و مردمى باشد، بدون شک پاداشى از خداوند دریافت خواهند داشت. این پاداش ممکن است در دنیا یا آخرت باشد. مسلّما خداوند حکیم و عادل، آنها را محروم نمى‏کند. اما چگونه و چطور؟

جزئیاتش بر ما روشن نیست. همین اندازه مى‌توان گفت: خداوند اجر چنین نیکوکارانى را ضایع نمى‏کند. (إِنَّ اللَّهَ لا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِین) البته اگر آنها در رابطه با عدم پذیرش ایمان، مصداق جاهل قاصر باشند(که خودشان در ایمان نیاوردن به خداوند متعال، کوتاهی نکرده‌‌اند) مسئله بسیار روشن‌تر است و اجر الهی آنها بسیار معقول تر است.

خلاصه پاسخ این است که:

اگر کسی بی ایمان و یا بی نیت الهی کاری کند که فرهنگ دینی آن را شایسته بداند، خداوند با او در همین دنیا تسویه حساب می‌‌کند؛ یعنی اثر و نتیجه‌‌ای را که به دنبالش بوده و یا پیامد دنیایی آن کار را به صاحب عمل می‌‌‌رساند و بر آن عمل مترتب می‌‌سازد.

چنین عملی که از پشتوانه ایمان و نیت الهی برخوردار نیست، به مثابه اسکناس بی پشتوانه‌‌ای می‌‌ماند که در قیامت هیچ ارزشی نخواهد داشت و بهشت و یا حتی ثواب اندکی را نصیب صاحبش نخواهد کرد.


 



comment گل نوشته شما ()