سلام.خوش آمدید*** دوست گرامی؛ توصیه می‌‌‌کنم اگر اولین دیدار شما از این وبلاگ است، «حتما» ابتدا پست ثابت(اولین پست) را بخوانید.*** جدیدترین مطالب وبلاگ را، بعد از این پست دنبال کنید. ***با نظرات ارزشمند خود، زینت بخش وبلاگ باشید.*** موفق و منصور باشید

برای همه مفیده

راه‌‌های توشه‌‌سازی برای بعد از مرگ – بخش پنجم
نویسنده : عبدالله حقدوست - ساعت ۸:٤٥ ‎ق.ظ روز ٧ فروردین ۱۳٩٤
 

یکی از امور بسیار مهم که همه ما بخواهیم یا نخواهیم آن را درک خواهیم کرد، مرگ است.

حال چه کنیم تا بعد از مرگ هم، ثواب و نیکی به قبر و روح میّت نازل شود؟؟؟

پنجمین و آخرین قسمت از این گفتار را در ادامه مطلب بخوانید.


در ادامه بخش اول (که در اینجا خواندید) و بخش دوم (که در اینجا خواندید) و بخش سوم(که در اینجا خواندید) و بخش چهارم (که در اینجا خواندید)، اکنون ببینیم آیا خود انسان در ثواب کارهایی که برای میّت انجام می‌ دهد شریک است یا خیر؟

 

آیا انسان در ثواب اعمال براى اموات شریک است؟

روایاتى که در این مورد رسیده متفاوتند و ما به حسب تفاوتى که دارند بطور دسته بندى بیان مى‌‌داریم:

الف: احادیثى که نفع خیرات و صدقات را صرفا متوجه اموات نموده و نسبت به عاملین خیرات ساکت است.

نمونه‌‌اى از این احادیث را در فصل چهارم همین بخش بیان کردیم، از تکرار آن خوددارى مى‌‌شود.

ب: احادیثى که نفع خیرات و صدقات را متوجه طرفین دانسته و به همان مقدار که اثرات خیرات را براى اموات بیان نموده عاملین خیرات را نیز سهیم مى‌‌داند:

1- مرحوم شیخ حر عاملى در وسائل به نقل از حضرت صادق(ع) آورده است:

... قَالَ(ع): یَدْخُلُ عَلَى الْمَیِّتِ فِی قَبْرِهِ الصَّلَاةُ وَ الصَّوْمُ وَ الْحَجُّ وَ الصَّدَقَةُ وَ الْبِرُّ وَ الدُّعَاءُ وَ یُکْتَبُ أَجْرُهُ لِلَّذِی یَفْعَلُهُ وَ لِلْمَیِّتِ؛(وسائل الشیعة ‏2: 444)

راوى حدیث گفت: حضرت صادق(ع) فرموده‌‌اند: ثواب نماز و روزه و حج و صدقات و هر کار نیک و دعا به میت مى‌‌رسد و اجر و ثواب آن براى آن کسى که انجام داده نیز نوشته مى‌‌شود.

2- مرحوم صدوق(ره) در من لایحضره الفقیه به نقل از حضرت رضا(ع) آورده است:

. . . قَالَ الرِّضَا(ع): مَا مِنْ عَبْدٍ زَارَ قَبْرَ مُؤْمِنٍ فَقَرَأَ عِنْدَهُ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ سَبْعَ مَرَّاتٍ إِلَّا غَفَرَ اللهُ لَهُ وَ لِصَاحِبِ الْقَبْرِ؛(من لا یحضره الفقیه ‌1: 181)

حضرت رضا(ع) فرموده اند: هر مؤمنى که قبر مؤمن دیگرى را زیارت کند و بر مزار او هفت مرتبه سوره مبارکه قدر بخواند، خداوند هر دو را مى‌‌آمرزد.

3- مرحوم شیخ حر عاملى در وسائل الشیعه به نقل از عدّة الدّاعى آورده است:

. . . قَالَ الصَّادِق(ع): مَا یَمْنَعُ أَحَدَکُمْ أَنْ یَبَرَّ وَالِدَیْهِ حَیَّیْنِ وَ مَیِّتَیْنِ یُصَلِّیَ عَنْهُمَا وَ یَتَصَدَّقَ عَنْهُمَا وَ یَصُومَ عَنْهُمَا فَیَکُونَ الَّذِی صَنَعَ لَهُمَا وَ لَهُ مِثْلُ ذَلِکَ فَیَزِیدَهُ اللهُ بِبِرِّهِ خَیْراً کَثِیراً؛(وسائل الشیعة ‏2: 444)

حضرت صادق(ع) فرمودند: چرا در حق پدر و مادر خودتان زنده باشند یا مرده، نیکى نمى‌‌کنید؟ اگر براى آنها نماز بخوانید، روزه بگیرید، صدقه بدهید خداوند ثواب این اعمال را به آنها مى‌‌رساند و به شما براى این عمل نیکى که انجام داده اید پاداش بیشترى عنایت مى‌‌کند.

در ارتباط با سه حدیث فوق توجه به نکات زیر لازم است:

اولا: در حدیث اول بدون این که اجرا و ثواب را اندازه گیرى کند، ثواب عمل را عاید هر دو نفر(میت و زائر) نموده و هر دو را در بهره بردارى از ثواب عمل، مساوى معرفى فرموده است.

ثانیا: در همان حدیث جمله «یَدْخُلُ عَلَى الْمَیِّتِ فِی قَبْرِهِ»؛(ثواب عمل در قبر میت داخل مى‌‌شود) بکار رفته و مقصود از قبر، همان جایگاه مخصوصى است که در فصل چهارم از بخش اول همین کتاب گفتیم.

ثالثا: در حدیث دوم با بکار بردن جمله «إِلَّا غَفَرَ اللهُ لَهُ»؛(مگر این که زیارت کننده و خیرات دهنده را مى‌‌آمرزد) ثواب خیرات دهنده را مقدم بر صاحب قبر دانسته و این خود یک توجهى است که به او شده و در حقیقت مثل این است که زیارت کنندگان و عاملین خیرات را تشویق به عمل خیر براى اموات کرده باشد.

رابعا: در حدیث سوم نیز با بکار بردن جمله «فَیَزِیدَهُ اللهُ بِبِرِّهِ خَیْراً کَثِیراً»؛(خداوند بواسطه این نیکى که در حق آنها نموده ثواب بیشترى را عاید خیرات دهنده مى‌‌کند) مؤمنین را تشویق به دادن خیرات و صدقات براى اموات نموده و از این که قول و وعده ائمه(علیهم السلام) حق است، طبیعى است، که خیرات دهندگان براى اموات از ثواب و بهره زیادترى برخوردار خواهند بود.

4- مرحوم مجلسى به نقل از دعوات راوندى آورده است:

. . . عَنِ الصَّادِقِ(ع): یَکُونُ الرَّجُلُ عَاقّاً لِوَالِدَیْهِ فِی حَیَاتِهِمَا فَیَقُومُ عَنْهُمَا بَعْدَ مَوْتِهِمَا وَ یُصَلِّی وَ یَقْضِی عَنْهُمَا الدَّیْنَ فَلَا یَزَالُ کَذَلِکَ حَتَّى یُکْتَبَ بَارّاً وَ یَکُونُ بَارّاً فِی حَیَاتِهِمَا فَإِذَا مَاتَ لَا یَقْضِی دَیْنَهُمَا وَ لَا یَبَرُّهُمَا بِوَجْهٍ مِنْ وُجُوهِ الْبِرِّ فَلَا یَزَالُ کَذَلِکَ حَتَّى یُکْتَبَ عَاقّا؛(بحار الأنوار ‏71: 84)

حضرت صادق(ع) فرمود: ممکن است شخصى در زمان حیات پدر و مادر خود مورد غضب و نفرین آنها باشد ولى او پس از مرگ آنها بر ایشان خیرات و صدقات بدهد، دیون آنها را پرداخت کند، نماز و روزه براى آنها بخواند و همیشه در فکر آنها باشد تا این که بر اثر ثوابى که از این اعمال به آنها مى‌‌رسد در حق او دعا کنند و خداوند این فرزند را مورد عفو و لطف و مرحمت خود قرار دهد.

و در مقابل ممکن است شخصى در زمان حیات پدر و مادر خود مورد لطف و مرحمت آنها باشد اما پس از مرگ، آنها را فراموش کند؛ به زیارت آنها نرود، دیون آنها را اداء نکند، نماز و روزه‌‌اى براى آنها بجاى نیاورد، و خلاصه پس از مرگ توجهى به آنها نکند تا این که آنها از او ناراضى شوند و در حق او نفرین کنند و به همین جهت مورد غضب و لعن خداوند قرار گیرد.

از حدیث فوق استفاده مى‌‌شود که؛

اولا: دادن خیرات براى اموات مخصوصا براى پدر و مادر تا آن حد در نظر خداوند پسندیده و مطلوب است که موجب مى‌‌شود شخص عاق را از لعن و غضب خداوند آزاد نماید و به عبارت واضح تر: موجب مى‌‌شود شخص جهنمى را بهشتى کند. و در مقابل، فراموش کننده آنها را که بهشتى بوده، جهنمى نماید.

ثانیا: بهره خیرات، به شخص خیرات دهنده نیز مى‌‌رسد و چه تجارتى از این بهتر که انسان با خواندن یک سوره قرآن، خواندن چند رکعت نماز، گرفتن یک یا چند روز، روزه، دادن یک شام و یا نهار به افراد محتاج و. . . اعمال نیک خود را ارزش دهد و در پیشگاه خداوند منان رو سفید شود.

ج: احادیثى که اجر و ثواب عاملین خیرات را بیشتر از اجر و ثوابى که عاید میت مى‌‌شود معلوم کرده، از قرار زیر است:

1- مرحوم مجلسى در دو جلد از بحار و مرحوم شیخ صدوق در من لایحضر و مرحوم شیخ حر عاملى در کتاب وسائل آورده‌‌اند:

. . . قَالَ الصَّادِقُ(ع): مَنْ عَمِلَ مِنَ الْمُسْلِمِینَ عَنْ مَیِّتٍ عَمَلًا صَالِحاً أَضْعَفَ اللهُ لَهُ أَجْرَهُ وَ نَفَعَ اللهُ بِهِ الْمَیِّتَ؛ (بحار الأنوار ‏79: 62)

حضرت صادق(ع) فرمودند: هر کس از مسلمانها که براى مرده‌‌اى عمل صالح انجام دهد، خداوند اجر و ثواب آن عمل را براى عامل چند برابر مى‌‌کند و از پرتو آن عمل، میت نیز بهره مند مى‌‌گردد.

2- مرحوم مجلسى در بحار به نقل از ابن بابویه قمى آورده:

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللهِ(ع): مَنْ عَمِلَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ عَنْ مَیِّتٍ عَمَلًا صَالِحاً أَضْعَفَ اللَّهُ أَجْرَهُ وَ یُنَعِّمُ بِذَلِکَ الْمَیِّت‏؛(بحار الأنوار ‏85: 314)

حضرت صادق(ع) فرمود: هر یک از مؤمنین که براى اموات عمل صالح انجام دهند، خداوند اجر و ثواب او را چند برابر مى‌‌کند، و میت نیز از آن بهرمند مى‌‌شود.

ملاحظه مى‌‌فرمائید که: در دو حدیث فوق اصل را عاملین خیرات قرار داده و میت را از پرتو عمل صالح عامل، بهره مند گردانیده است.

این دو حدیث نشان مى‌‌دهد: رفتن به زیارت اموات و دادن خیرات به اسم آنها، عامل ترقى و تکامل شخص انسان است و بیشترین بهره را نصیب خیرات دهنده مى‌‌کند، گرچه بهره‌‌اى هم به میت مى‌‌رسد.

د: دسته چهارم احادیثى است که بالاترین ثواب را به عاملین خیرات اختصاص مى‌‌دهد. ما در این مورد به دو حدیث اکتفاء مى‌‌کنیم:

1- مرحوم مجلسى در بحار به نقل از شیخ مفید(ره) آورده است:

. . . وَ عَنْهُ(ص) قَالَ: إِذَا قَرَأَ الْمُؤْمِنُ آیَةَ الْکُرْسِیِّ وَ جَعَلَ ثَوَابَ قِرَاءَتِهِ لِأَهْلِ الْقُبُورِ أَدْخَلَهُ اللهُ تَعَالَى قَبْرَ کُلِّ مَیِّتٍ وَ یَرْفَعُ اللهُ لِلْقَارِئِ دَرَجَةَ سِتِّینَ نَبِیّاً وَ خَلَقَ اللهُ مِنْ کُلِّ حَرْفٍ مَلَکاً یُسَبِّحُ لَهُ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ؛(بحار الأنوار ‏99: 300)

از رسول خدا(ص) نقل کرده‌‌اند که فرمود: هر گاه مؤمنى آیة‌ ‌الکرسى را بخواند و ثواب آن را هدیه اهل قبور کند خداوند ثواب آنرا به اموات مؤمنین مى‌‌دهد.

ولى براى کسى که آیة‌‌الکرسى را خوانده است مقام و مرتبه هفتاد پیامبر عطاء مى‌‌کند، و در مقابل هر حرفى از آیة‌‌الکرسى ملکى را مى‌‌گمارد که تا روز قیامت به نیابت از او خداوند را تسبیح و تقدیس کنند.

2- مرحوم محدّث قمى در سفینة البحار و مرحوم شیخ حر عاملى در کتاب وسائل آورده‌‌اند:

قَالَ الصَّادِقُ(ع): إِذَا تَصَدَّقَ الرَّجُلُ بِنِیَّةِ الْمَیِّتِ أَمَرَ اللهُ جَبْرَئِیلَ أَنْ یَحْمِلَ إِلَى قَبْرِهِ سَبْعِینَ أَلْفَ مَلَکٍ فِی یَدِ کُلِّ مَلَکٍ طَبَقٌ فَیَحْمِلُونَ إِلَى قَبْرِهِ وَ یَقُولُونَ السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا وَلِیَّ اللَّهِ هَذِهِ هَدِیَّةُ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ إِلَیْکَ فَیَتَلَأْلَأُ قَبْرُهُ وَ أَعْطَاهُ اللهُ أَلْفَ مَدِینَةٍ فِی الْجَنَّةِ وَ زَوَّجَهُ أَلْفَ حَوْرَاءَ وَ أَلْبَسَهُ أَلْفَ حُلَّةٍ وَ قَضَى لَهُ أَلْفَ حَاجَةٍ؛ (وسائل الشیعة 2: 445)

حضرت صادق(ع) فرمود: هر گاه فردى به نیابت از مرده‌‌اى صدقه دهد و یا عمل نیکوئى انجام دهد، خداوند جبرئیل را دستور مى‌‌دهد: هفتاد هزار ملک به قبر آن مرده گسیل کند که در دست هر ملکى طبقى از نعمتهاى بهشتى است وبه او می‌‌گویند سلام بر تو ای دوست خدا، این هدیه‌‌‌‌ای است که فلانی برای تو فرستاده است، پس قبرش نورانی می‌‌شود.

و در مورد پاداش صدقه دهنده فرمود: خداوند هزار شهر از شهرهاى بهشتى به او مى‌‌دهد، و هزار حورى از حورى هاى بهشت با لباسهاى فاخر به ازدواج او در مى‌‌آورد، و هزار حاجت از حاجات دنیائى او را نیز برآورده مى‌‌گرداند.

در مورد دو حدیث فوق به تذکرات زیر توجه بیشترى شود:

اولا: این دو حدیث از نظر معنا نسبت به صدقه دهنده وسیع تر است و در حقیقت یک درجه و مقام دیگرى را براى او تعیین نموده است.

ثانیا در مورد حدیث دوم که فرموده: و خداوند براى صدقه دهنده هزار شهر از شهرهاى بهشتى و هزار حورى با لباسهاى فاخر آماده مى‌‌گرداندممکن است بپرسند اینهمه نعمت براى چه، و انسان از این هزار شهر و هزار حورى چه بهره‌‌اى مى‌‌تواند ببرد؟

پاسخ این است که: مگر نعمتهاى دنیائى با وجود آنکه پایان پذیر است، انسان از آن سیر مى‌‌شود؟ و اگر چنین است، چرا قدرتمندان و زورمندان، مدام در فکر گسترش سیطره وجودى خود هستند؟ چرا نادرها، هیتلرها، چنگیزها و ده ها و بلکه صدها از این اشخاص براى گرفتن سرزمینى بیشتر، این همه جنگ و قتل و غارت نموده و مى‌‌نمایند؟ و چرا براى خود در کشورهاى متعدد و مختلف جهان، کاخ و ویلا تهیه مى‌‌کنند و براى خوش گذرانى به سراغ جمال هاى زیبا مى‌‌روند و چه بسا براى رسیدن به جمال زیبائى خونریزى ها و حق کشى هاى فراوانى مى‌‌کنند؟

از طرف دیگر، اگر معاش چندین ساله دوران زندگانى فردى را بدون زحمت تامین کنند و در هر یک از شهرهاى خوش آب و هواى دنیا نیز کاخ و ویلائى به وى هدیه نمایند و در هر کاخ و ویلائى بهترین و زیباترین جمال هاى انسانى را مهیا کنند، و براى رفتن از این شهر به آن شهر نیز وسیله نقلیه‌‌اى که بتواند او را به یک چشم بهم زدن منتقل نماید، قوه اشباع و سیر شدن را نیز از وى بگیرند، نیروى بهره گیرى و لذت بردن انسانى را نیز چند برابر کنند، آیا چنین فرید از بهره گرفتن از آن همه نعمتهاى خدادادى، سیر و خسته و ناتوان مى‌‌شود؟ آیا حاضر است یک لحظه از آن بهره گیرى غافل بماند؟ آیا اگر به او بگویند: یک سال دیگر این نعمت از شما گرفته مى‌‌شود، به چانه زدن و التماس کردن نمى‌‌افتد که چند سال دیگر مهلت دهید؟

اگر چنین است پس مسلما هزار شهر و در هر شهر حور بهشتى آنهم با آن لذت هاى خارج از توصیف و پایان ناپذیر زیاد نیست و انسان در آن عالم از بهره بردن از آن همه موهبت هاى الهى سیر و یا خسته نمى‌‌گردد.

ثالثا: از مجموع احادیثى که در این فصل ذکر شده استفاده مى‌‌شود که انسان نباید به خیال آنکه صدقات و خیرات فایده‌‌‌اى براى اموات ندارد، یا چندان فایده‌‌اى ندارد از انجام آن سر، باز زند و خود را از آن همه فیض و بهره‌‌‌هاى بزرگ محروم سازد.

منبع: انسان و عالم برزخ(با اندکی اصلاحات)

بخش اول را اینجا بخوانید

بخش دوم را اینجا بخوانید

بخش سوم را اینجا بخوانید

بخش چهارم را اینجا بخوانید


 



comment گل نوشته شما ()