سلام.خوش آمدید*** دوست گرامی؛ توصیه می‌‌‌کنم اگر اولین دیدار شما از این وبلاگ است، «حتما» ابتدا پست ثابت(اولین پست) را بخوانید.*** جدیدترین مطالب وبلاگ را، بعد از این پست دنبال کنید. ***با نظرات ارزشمند خود، زینت بخش وبلاگ باشید.*** موفق و منصور باشید

برای همه مفیده

آداب اسلامی(4)؛ آگاهی به آداب اسلامی در شادی و شادمانی
نویسنده : عبدالله حقدوست - ساعت ٩:٤٠ ‎ق.ظ روز ۱٦ آبان ۱۳٩٤
 

دین مبین اسلام، دینی کامل و جامعی است که برای تمام رفتار و گفتار فردی و اجتماعی انسان، راهکار و برنامه‌ سعادتبخش ارائه کرده است. لکن متاسفانه به جهت ناآگاهی ما نسبت به این راهکارها، با برخی رفتارهای ناشایست خودمان، باعث برخی بازخوردهای بد و منفی می‌‌‌شویم.

یکی از آداب اسلام، این است که چگونه شادی کنیم که نه سیخ بسوزد و نه کباب.

در این پست برخی از «آداب شادی و خوشحالی» را تقدیم ‌می‌‌کنم.


«شادی، احساس مثبتی است که از حس ارضا و پیروزی به دست می‌‌آید.»(1)

شادی برای انسان یک ضرورت است که به زندگی او معنا می‌‌بخشد و عواطف منفی مانند ناکامی و نگرانی را بی اثر می‌‌کند. به تعبیری؛ شادی، آرامش خاطر و رضایت باطن است. با این حال، شادی هم آدابی دارد که با به کارگیری آن بهتر می‌‌توان از این احساس مثبت بهره گرفت.

در این مبحث به مهم‌‌ترین «آداب شادی» پرداخته خواهد شد.

یک ـ فراموش نکردن خدا

نشاط و شادی انسان مؤمن در پرتو رضامندی از رضای خدا و اطاعت از او به دست می‌‌آید و اندوه و غم در ناخشنودی و اطاعت نکردن از مقدّرات الهی حاصل می‌‌شود.

امام علی(ع) می‌‌فرماید: «سُرور المؤمنِ بِطاعَةِ رَبِّه وَ حُزنُه علی ذَنبِه؛ شادی مؤمن بر اطاعت پروردگار و اندوهش درباره گناه است».(2)

لذت و خوشی همیشه در انجام دادن کاری نیست، بلکه گاهی پرهیز از تمایلات آلوده به معصیت نیز شادی آفرین و لذّت بخش است.

اگر لذّت ترک، لذّت بدانی ××× دگر لذّت نفس، لذّت نخوانی(شیخ بهایی)

در واقع، انسانی در زندگی شاد است که از گناه بپرهیزد و حدود الهی را رعایت کند وگرنه برآورده کردن تمایلات از هر راهی که باشد، شادی آفرین نیست، بلکه گاهی پرهیز از برآوردن آنها، لذّت بخش تر است.(3)

دو ـ استفاده کردن از ابزار مشروع

برای شادمان بودن نباید از ابزار نامشروع استفاده کرد؛ چون ابزار نامشروع را نمی توان وسیله شادی آفرین دانست. امام علی(ع) فرموده است: «لاخَیر فِی لَذَّهٍ تُوجِبُ نَدَمَاً وَ شَهْوةٍ تُعقِبُ ألمَاً؛ در لذتی که موجب پشیمانی شود و شهوتی که درد و اندوه در پی داشته باشد، خیری نیست».(4)

در آیین اسلام، بهره گیری از سرگرمی ها و شادی های لهو و زیان آور مانند غنا، قمار و مشروبات الکلی که انسان را در غفلت فرو می‌‌برند و او را به آلودگی های گوناگون می‌‌کشانند، ممنوع است.

سه ـ دل نبستن به شادی های زودگذر

امام علی(ع) فرموده است: «اَوقاتُ السُرورِ خُلسَهٌ؛ زمان شادی به زودی ربوده شود.»(5) بر اساس این گفتار ارزشمند، نباید به شادی ها دل بست؛ چون زودگذرند، بلکه باید کوشید از لحظه لحظه عمر، سرمایه و توشه ای برای سرای آخرت بست تا شاهد شادی واقعی اخروی بود.

امام علی(ع) در این باره فرموده است: «فَلْیَکُنْ سُرورُک بِما نِلتَ مِنْ آخِرَتِک؛ در این صورت، شادی تو در آن چیزی از آخرت باشد که آن را بیابی».(6)

چهارـ همراه نبودن با آزار دیگران

گاه شادی ها، به ویژه در جشن ها و مجالس به گونه ای است که موجب آزار، توهین و تجاوز به حق و حقوق دیگران می‌‌شود. نمونه آن، شادی در هنگام عروسی از جمله بردن عروس به خانه داماد است. در این گونه مراسم، برخی افراد بی مبالات با زدن بوق های ممتد، ایجاد راه بندان، رقص و پای کوبی و سر و صدا در خیابان، سبب مزاحمت دیگران می‌‌شوند، درحالی که نباید این گونه باشد.

رسول خدا(صلّی الله علیه و آله) می‌‌فرماید: «کُلُّ موذٍ فی النّار؛ هر آزارگری در جهنم است.»(7)

همچنین می‌‌فرماید: «مَن آذی مُسلِماً فقَد آذانی وَ مَن آذانی فقد أذی الله؛ هر که مسلمانی را بیازارد، مرا آزرده است و هر که مرا بیازارد، خدا را آزرده است».(8)

پنج ـ همیشگی نبودن شادی

همه در جست وجوی شادی اند و از غم گریزان هستند. کسانی که در زندگی دنیوی به دنبال شادی همیشگی هستند، در پی سیمرغی می‌‌گردند که دست نیافتنی است. این گونه افراد باید آگاه باشند رشد و کمال آدمی تنها در دست یابی به شادی مطلق نیست، بلکه غم و اندوه هم برای ما ضروری است و فرآیند تکامل را تسریع می‌‌بخشد، چنان که امام علی(ع) می‌‌فرماید: «قدیتنقَّصُ السرور؛ گاهی است که شادی ها مکدر و تیره شود.»(9) همین طور می‌‌فرماید: «بِالفْجائِعِ یَتَنقَّصُ السُّرورُ؛ با رسیدن مصیبت ها، شادی ها مکدر شود».(10)

شش ـ شادی نکردن در برابر افراد محزون

استفاده از امور شادی آفرین در زمان مناسب و با رعایت حدود آن برای تجدید نیرو و کاستن از یک نواختی در زندگی، لازم است. با این حال، در زمانی که افراد، مصیبت زده و غمگین هستند، شادی کردن، شایسته نیست.

امام حسن عسکری(ع) می‌‌فرماید: «لَیسَ مِنَ الأدَبِ اِظهارُ الْفَرحِ عندَ الْمَحزونِ؛ اظهار شادی در برابر افراد مصیبت زده و غمگین از ادب نیست.»(11) حتی اظهار شادی در برابر مصیبت دشمن نیز شایسته نیست.

ای دوست بر جنازه دشمن چو بگذری ××× شادی مکن که بر سرت این ماجرا بود

----------------

پی نوشتها:

1. جان مارشال ریو، انگیزش و هیجان، برگردان: یحیی محمدی، تهران، نشر ویرایش، 1367، ص 367.

2. غررالحکم و دررالکلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 1، ص 516.

3. ابوالفضل طریقه‌دار، شرع و شادی، قم، مؤسسه فرهنگی انتشاراتی حضور، 1380، ص 41.

4. غررالحکم و دررالکلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 407.

5. همان، ج 1، ص 515.

6. همان.

7. نهج الفصاحه (با تنظیم موضوعی)، ص 13.

8. همان.

9. غررالحکم و دررالکلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 1، ص 516.

10. همان.

11. تحف العقول، ص 784.

منبع: کتاب آداب اجتماعی در اسلام.


 



comment گل نوشته شما ()