سلام.خوش آمدید*** دوست گرامی؛ توصیه می‌‌‌کنم اگر اولین دیدار شما از این وبلاگ است، «حتما» ابتدا پست ثابت(اولین پست) را بخوانید.*** جدیدترین مطالب وبلاگ را، بعد از این پست دنبال کنید. ***با نظرات ارزشمند خود، زینت بخش وبلاگ باشید.*** موفق و منصور باشید

برای همه مفیده

آداب اسلامی(8)؛ آگاهی به آداب اسلامی در شنیدن
نویسنده : عبدالله حقدوست - ساعت ۸:٤٥ ‎ق.ظ روز ۱٤ اسفند ۱۳٩٤
 

از آنجا که رفتار و آداب غربی از طریق رسانه‌‌هایی همچون اینترنت و ماهواره بشدت در حال گسترش است و متأسفانه به دلیل ناآگاهی برخی خانواده‌ های مسلمان از بسیاری آداب اسلامی، به فکر این افتادم که برخی امور که مشتمل بر آداب اسلامی در برخورد با دیگران باشد را در چند پست تقدیم عزیزان کنم، باشد که إن شاء الله هم برای خود ما و هم فرزندان و خانواده‌‌ها مفید و مثمر ثمر افتد.

سبک زندگی اسلامی + آداب شنیدن

در ادامه سلسله مطالب آداب اسلامی، در این پست برخی از «آداب شنیدن و گوش دادن» را تقدیم ‌می‌‌کنم.


«شنیدن»، یکی از خطوط ارتباطی با مردم است که در ایجاد ارتباط های انسانی نقش مهمی دارد و برای داشتن روابط اجتماعی سالم و سودمند نیازمند آنیم که با آداب آن آشنا شویم. در این مبحث به برخی آداب شنیدن می‌‌پردازیم.

یک ـ گوش نسپردن به هر سخنی

آداب اسلامی به انسان مؤمن مسلمان اجازه نمی دهد که به هر سخنی گوش بسپارد.

امام جواد(ع) در رهنمودی می‌‌فرماید:

کسی که به سخن گویی گوش فرا دهد او را پرستش کرده است. بنابراین اگر از خدا می‌‌گوید، خدا را پرستش کرده و اگر از زبان ابلیس می‌‌گوید، ابلیس را پرستیده است.1

این روایت بیانگر این نکته مهم است که «سخن هر چه باشد و از هرکس باشد، اثر دارد و گوش فرا دادن به سخنان این و آن معمولاً با تأثیر آن در دل آدمی همراه است ... از آنجا که هدف سخن گویان مختلف است، جمعی سخن گوی حق هستند و جمعی سخن گوی باطل، و خضوع در برابر هر یک از این دو گروه، نوعی پرستش است؛ زیرا روح پرستش چیزی جز تسلیم نیست.

بنابراین، آنها که به سخنان حق گوش می‌‌دهند، پرستندگان حق هستند و آنها که به سخن های باطل گوش فرامی دهند، پرستندگان باطل اند. پس باید از رونق دادن به محفل سخن گویان باطل پرهیز کرد و اجازه نداد که سخنان تاریک آنان، از مجرای گوش به اعماق جان برسد».2

دوـ علاقه نشان دادن به سخنان گوینده

حسن سلوک و رفتار ایجاب می‌‌کند که انسان هنگام شنیدن سخنان دیگران، حالت پذیرش را نشان دهد. اگر کسی خبر، داستان یا مطلبی را بازگو می‌‌کند، باید چنان با علاقه به آن گوش فرا داد که تصور شود شنونده نمی داند و برای نخستین بار است که می‌‌شنود، نه اینکه با بی اعتنایی، به گوینده بفهمانیم که آن را شنیده و خوانده ایم و از آن آگاهیم.

همچنین شنونده نباید خود را داناتر از گوینده فرض کند و به گفته های او گوش ندهد یا بی اعتنایی کند و گمان برد هر چیزی را می‌‌فهمد و نیازی به شنیدن ندارد.

فراموش نکنیم که امام علی(ع) فرموده است: «مَن اَحسَنَ الاِسماعَ تَعجَّلَ الانتفاع»؛ کسی که خوب گوش دهد، زودتر سود می‌‌برد.3

جان مورگان، نویسنده کتاب روان شناسی اجتماعی می‌‌نویسد:

بهترین تشکر و قدردانی و اهمیتی که می‌‌توان برای یک شخص قائل شد، این است که به دقت گوش و هوش خود را به او بسپارید؛ زیرا به دقت گوش کردن نه تنها راه آسانی برای جلب دوستی دیگران است، بلکه آنها را وادار می‌‌کند که برای ما صحبت کنند و اطلاعاتی به دست آوریم.

فقط با گوش دادن به صحبت دیگران و با میدان دادن به طرف است که ما می‌‌توانیم او را راضی و خوشحال کنیم و هم خاطره ای (خوش) از خود در [ذهن ] او باقی گذاریم... .4

سه ـ اجازه گرفتن برای شنیدن

یکی از آداب اجتماعی گوش دادن، اجازه گرفتن است. اگر کسانی با هم سخن می‌‌گویند و مایل نیستند دیگران، سخنانشان را بشنوند، نباید میانشان نشست و به حرف هایشان گوش داد. یا باید از محل سخن گفتن آنان بیرون رفت یا از آنان اجازه گرفت یا به نوعی خود را به کاری مشغول ساخت که سخنان آنان به گوش نرسد.

دست کم آنکه باید بی توجه بود، نه حساس برای گوش دادن و پی بردن به محتوای سخن آنان. در این باره فرق نمی کند که سخن گفتنشان، حضوری باشد یا تلفنی.

در همین زمینه، رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می‌‌فرماید: «إذا کانَ اثْنَانِ یَتَناجَیانِ فَلاتَدخُلْ بَینَهُما»؛ وقتی دو تن آهسته سخن می‌‌گویند، میان آنها داخل مشو.5

چهارـ قطع نکردن گفتار گوینده

شنونده باید با تحمل و صبوری به سخنان گوینده گوش دهد تا گفتار او به پایان برسد. بریدن سخنان گوینده با هر لحنی که باشد، نشانه بی ادبی است و ارزش شنونده را پیش گوینده کم خواهد کرد.

در سیره اخلاقی حضرت رسول(صلّی الله علیه و آله) آمده است «هنگامی که کسی سخن می‌‌گفت، به او گوش می‌‌داد تا گفتارش پایان یابد».6

رسول خدا(صلّی الله علیه و آله) می‌‌فرماید:

هرکس وارد گفتار دیگران شود و سخن برادر مسلمانش را قطع کند، همانند این است که صورت او را مجروح ساخته است.7

بنابراین، بهتر است با حُسن توجه و ابراز علاقه به سخنان گوینده، برای خود و دیگران احترام قائل شویم؛ زیرا همان گونه که ما به خود اهمیت می‌‌دهیم، دیگران بیش از ما در بند شخصیت خود هستند و دوست دارند احترام ببینند تا احترام کنند.

--------------------

1. تحف العقول، ص 329.

2. یکصد و پنجاه درس زندگی، ص 80.

3. غررالحکم و دررالکلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 1، ص 543.

4. آیین آداب معاشرت (روا‌ن‌شناسی اجتماعی)، صص 51 و52.

5. نهج الفصاحه (با تنظیم موضوعی)، ص 374.

6. حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1416 هـ .ق، چ 2، ج 1، ص 45.

7. حُر عاملی، وسائل الشیعه، تهران، مکتبه الاسلامیه، 1373، چ 2، ج 1، روایت 13.


 



comment گل نوشته شما ()