سلام.خوش آمدید*** دوست گرامی؛ توصیه می‌‌‌کنم اگر اولین دیدار شما از این وبلاگ است، «حتما» ابتدا پست ثابت(اولین پست) را بخوانید.*** جدیدترین مطالب وبلاگ را، بعد از این پست دنبال کنید. ***با نظرات ارزشمند خود، زینت بخش وبلاگ باشید.*** موفق و منصور باشید

برای همه مفیده

وظیفه مؤمنان در زمان غیبت امام زمان(عج) - بخش اول
نویسنده : عبدالله حقدوست - ساعت ۸:٤٥ ‎ق.ظ روز ٢۳ بهمن ۱۳٩٤
 

یکی از اعتقادات قطعی شیعه این است که در زمان حاضر، امام دوازدهم، یعنی حضرت مهدی(ع) زنده است و بر اعمال و رفتار انسانها نظارت دارد و هر دوشنبه و پنجشنبه اعمال ما بر آن حضرت عرضه می‌‌‌‌شود.

و از اعتقادات شیعه این است که امام زمان(ع) در همه حال برای شیعیان دعا می‌‌‌‌کند.

وظایف در حق امام زمان(ع)

و نیز شیعیان اعتقاد دارند حاضر یا غائب بودن امام(ع)، هیچ فرقی نسبت به تکالیف آنها نمی‌‌کند و هر آنچه در زمان حضور ائمه(ع) بر آنها واجب یا حرام بوده، در زمان غیبت نیز هست.

اما سؤال اساسی این است؛ هر شیعه در مقابل امام زمان(ع) چه وظیفه ‌ای دارد؟

در ادامه مطلب، 25 وظیفه مهم از وظایف شیعیان در زمان غیبت امام زمان(ع) بیان شده است.


آیت‌الله شیخ محمدتقی اصفهانی مشهور به «آقا نجفی» در هفدهم ربیع‌الثانی 1262 قمری، مطابق با 25 فروردین 1225 شمسی، پا به عرصه گیتی نهاد و در روز یکشنبه 11 شعبان‌المعظم 1332 قمری، مطابق با 13 تیر 1293 شمسی دعوت حق را لبیک گفت.

وی در طول هفت‌دهه‌ عمر با برکت خویش،‌ کتاب‌های بسیاری را به دو زبان فارسی و عربی تألیف کرد که از جمله آن‌ها می‌‌‌توان به دلایل الاحکام، حقایق الاسرار، اسرار الزیارة، عنایات الرضویة، ردّیه آقانجفی بر یهود، رساله توضیح المسائل فارسی و . . . اشاره کرد.

وی که داماد مرحوم شیخ جعفر کاشف‌الغطاء بود، شاگردان بسیاری را به جامعه اسلامی تقدیم کرد که از جمله آن‌ها می‌‌‌توان به «سیدحسن حسینی قوچانی»(آقانجفی قوچانی) و آیت‌الله العظمی سید حسین بروجردی اشاره کرد.

ایشان رساله‌ای دو جلدی‌ با عنوان «وظیفة‌الأنام فی زمن غیبة‌الإمام»(وظایف مردم در زمان غیبت امام‌ زمان(ع)) دارد، که در جلد اول آن 25 وظیفه و در جلد دوم 29 وظیفه‌ای(در مجموع 54 وظیفه‌) که منتظران واقعی باید در غیاب امام(ع) انجام دهند، می‌‌‌پردازد.

وی در ابتدای این رساله می‌‌‌نویسد: «به عرض برادران ایمانی می‌‌‌‌رساند که حقیر جمع نمودم در این مختصر، جمله‌ای از اعمالی را که وظیفه مؤمنین است در زمان غائب بودن امام زمان(صلوات‌الله علیه)، یعنی حضرت حجة بن الحسن بن علی بن محمد بن علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی‌طالب(علیهم‌السلام)، که مؤمنین را سزاوار است مواظبت و عمل به آنها».

اکنون ۲۵ وظیفه اوّل با اندکی تصرّف و تلخیص در پی می‌‌‌‌‌آید:

وظیفه اوّل: غمگین بودن به علّت مفارقت آن‌جناب و مظلومیّت آن حضرت.

در «کافی» از حضرت صادق(ع) منقول است که فرمود: «کسی‌که مهموم باشد برای ما و غمناک باشد به جهت مظلومیّت ما، نفس کشیدن او، ثواب تسبیح دارد».

وظیفه دوم: منتظر فرج و ظهور آن حضرت بودن.

در جلد دوم «کمال‌الدّین وتمام‌النّعمة» از امام محمّد تقی(ع) منقول است که فرمودند: «قائم ما آن مهدی‌ است که واجب است در زمان غایب بودن او انتظار او را داشتن و او سومی از اولاد من است...»

و از حضرت امیر‌المؤمنین(ع) روایت شده است که: «افضل عبادت‌ها، انتظار فرج است.»۱

و در حدیث دیگر از حضرت صادق(ع) منقول است که: «هر مؤمنی بمیرد در حالی‌ که منتظر ظهور آن‌جناب باشد، مثل آن است که در خیمة حضرت قائم(ع) بوده باشد».۲

وظیفه سوم: گریه کردن در دوری آن‌ حضرت و به جهت مصیبت آن‌جناب.

در کمال‌الدّین از حضرت صادق(ع) روایت شده است که فرمودند: «به‌خدا قسم غایب می‌‌‌شود امام شما زمانی از روزگار و آزموده می‌‌‌شوند تا آنکه گفته می‌‌‌شود، مرد و از دنیا رفت یا به ‌کدام وادی رفت و هر آینه ‌چشم‌های مؤمنان بر او گریان می‌‌‌شود.»۳

و از حضرت رضا(ع) مروی است که: «هر مؤمنی یاد کند مصیبت ما را ـ یعنی مصیبت پیغمبر(ص) و هر یک از ائمه را ـ پس گریه کند یا کسی را به جهت ظلمی که بر ما شده بگریاند، روز قیامت با ما و در درجه ما است.»

وظیفه چهارم: به امر امام، تسلیم و مقیّد باشد و در امر ظهور عجله نکند.

یعنی چون و چرا در امر ظهور آن‌جناب نکند و آنچه از جانب آن‌ حضرت می‌‌‌رسد، صحیح و مطابق با حکمت بداند که در کمال‌الدّین از حضرت امام محمّد تقی(ع) روایت شده است که فرمود: «امام بعد از من، پسر من علی است. امر او، امر من است و قول او، قول من و طاعت او، طاعت من و امام بعد از او پسر او حسن است، امر او، امر پدر اوست و قول او، قول پدرش و طاعت او، طاعت پدرش.» آنگاه ساکت شدند.

راوی گوید، پرسیدم: یابن رسول‌الله! پس امام بعد از حسن کیست؟

حضرت گریه شدیدی کردند، آنگاه فرمودند: «امام بعد از امام حسن عسکری، پسر او قائم منتظَر است.»

گفتم: یا بن رسول‌الله! چرا او را قائم گویند؟ فرمود: «برای آنکه قائم می‌‌‌شود بعد از آنکه ذکر او مرده باشد و بیشتر قائلان به امامتش مرتد شوند.»

گفتم: چرا او را منتظَر نامیدند؟ فرمود: «به‌جهت آنکه روزهای غیبت او بسیار باشد و زمان غایب بودنش، دراز می‌‌‌شود. پس، مخلصان، انتظار خروج او [را] کشند و شک‌کنندگان او را انکار کنند و منکران به ‌ذکر او استهزاء کنند و کسانی‌که وقت برای ظهورش معیّن کنند، دروغ‌گو باشند و عجله‌شوندگان هلاک شوند و تسلیم‌شوندگان نجات یابند.»۴

وظیفه پنجم: به مال خود، آن حضرت را صله کنند.

در «کافی» از حضرت صادق(ع) نقل شده که فرمودند: «هیچ چیز نزد خدا محبوب‌تر از صرف نمودن مال، برای امام نیست و به درستی که خداوند در عوض یک‌درهم که مؤمن از مال خود به صرف امام برساند، به اندازه کوه احد در بهشت به ‌او عطا می‌‌‌فرماید.» آنگاه فرمود: حق‌تعالی در قرآن کریم فرموده: «مَّن ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا کَثِیرَةً و َاللهُ یَقْبِضُ و َیَبْسُطُ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ؛ کیست آن کس که به [بندگان] خدا وام نیکویى دهد تا [خدا] آن را براى او چند برابر بیفزاید و خداست که [در معیشت بندگان] تنگى و گشایش پدید مى‏آورد و به سوى او بازگردانده مى‏شوید.»۵ سپس فرمود: به خدا قسم این آیه به خصوص در صله کردن امام به مال نازل شد.»۶

در «بحارالانوار» از «کامل‌الزّیارات»، ص ۳۱۹ نقل شده است که امام موسی کاظم(ع) فرمودند: «هر کس نتواند به ‌زیارت ما بیاید؛ باید صالحان از دوستان ما را زیارت کند تا ثواب زیارت ما برایش نوشته شود و هر کس نتواند ما را صله کند، باید نیکان از دوستان ما را صله کند تا ثواب صله کردن ما برایش نوشته شود.»

وظیفه ششم: صدقه دادن به قصد سلامت آن‌ ذات، چنانچه در «نجم الثّاقب»، ص ۴۴۲ ذکر فرموده‌اند.

وظیفه هفتم: شناختن صفات آن حضرت و در هر حال عزم بر یاری آن ‌جناب داشتن و در فراقش ندبه و زاری کردن.۷

وظیفه هشتم: طلب کردن معرفت آن‌ حضرت از ذات اقدس الهی و خواندن این دعا که در کتاب کافی و کمال‌الدّین از حضرت صادق(ع) روایت شده است: «اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِیَّکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی رَسُولَکَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی».۸

وظیفه نهم: مداومت نمودن به خواندن این دعا که از حضرت صادق(ع) روایت شده است: «یَا اللهُ یَا رَحْمَانُ یَا رَحِیمُ یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِی عَلَى دِینِک».۹

وظیفه دهم: اگر بتواند به نیابت آن حضرت قربانی کند، چنانچه در «نجم‌الثّاقب» آمده است.

وظیفه یازدهم: نبردن نام اصلی آن حضرت که نام حضرت رسول‌الله است. [ضرورت دارد] شیعیان، آن حضرت را به لقب یاد کنند؛ مثل: قائم، منتظَر، حجّت، مهدی و امام غایب و در اخبار متعدّد، فرموده‌اند که بردن نام آن حضرت در زمان غیبت جایز نیست.۱۰

وظیفه دوازدهم: برخاستن به جهت احترام نام آن بزرگوار به ‌خصوص اسم «قائم»، چنانچه در ص ۴۴۴ نجم‌الثّاقب آمده است.

وظیفه سیزدهم: به هر میزان که ممکن است برای جهاد با دشمنان در رکاب آن‌ جناب، اسلحه مهیّا کند.

در بحارالانوار از کتاب «الغیبة نعمانی» منقول است که حضرت صادق(ع) فرمود: «باید مهیّا نماید هر یک از شما برای ظهور حضرت قائم، آلت حربی اگر چه یک تیر باشد، امید است همین که این نیّت را داشته باشد، حق تعالی او را از اصحاب و یاران او قرار دهد.»(که ظاهرا این کلام کنایه از این است که انسان تا این حد باید در حالت انتظار به سر برد، که گویا همین فردا امام(ع) ظهور می‌‌‌‌کند و حتی انسان نیاز به این نداشته باشد که دنبال تهیه سلاح باشد).

وظیفه چهاردهم: در مهمّات به آن حضرت متوسّل شود و عریضة توسّل بیندازد. چنانچه در جلد ۲۲ بحار منقول است.

وظیفه پانزدهم: در دعا کردن، خدا را به حقّ آن حضرت قسم دهد و آن جناب را شفیع قرار دهد، چنانچه در کمال‌الدّین منقول است.

وظیفه شانزدهم: بر دین قویم ثابت باشند و دنبال صداها و مزخرفاتی که از هر گوشه‌ای برمی‌خیزد، نروند؛ زیرا تا خروج سفیانی و صیحه آسمانی بلند نشود، ظهور امام(ع)، واقع نمی‌‌‌شود.

در جلد ۵۲ بحارالانوار به نقل از «غیبت شیخ طوسی» از حضرت امام رضا(ع) روایت شده است:

«سه ندا از آسمان بلند می‌‌‌شود که همه کس می‌‌‌شنود و این نداها در ماه رجب ظاهر می‌‌‌شود. اوّل، «ألا لعنة الله علی الظّالمین». دوم؛ «أزفة ‌الازفة یا معشر المؤمنین». سوم؛ می‌‌‌بینید بدنی محاذی خورشید و ندا می‌‌‌شود: این است امیر‌المؤمنین که به تحقیق برای هلاک کردن ظالمان برگشته است.»

و در جلد دوم کمال‌الدّین منقول است: «اوّل کسی که با امام زمان(عج) بیعت می‌‌‌کند؛ جبرئیل است. آنگاه یک پای [خویش را] بر بیت‌الله [الحرام] می‌‌‌گذارد و یک پای بر بیت‌المقدّس و ندا می‌‌‌کند به ندایی که همه خلایق می‌‌‌شنوند: أَتَى أَمْرُ اللهِ فَلاَ تَسْتَعْجِلُوهُ».

وظیفه هفدهم: معاشرت و رفت و آمد بسیار با مردمان روزگار او را از یاد امام زمان(عج) باز ندارد.

در جلد اوّل کمال‌الدّین از امام محمّد باقر(ع) روایت شده است که فرمودند: «مردم! زمانی می‌‌‌آید که امام غایب می‌‌‌شود. خوشا به حال آنها که بر امر ما ثابت باشند. در آن زمان، کمترین ثوابی که برای آنها در نظر می‌‌‌گیرند؛ این است که خداوند آنها را ندا می‌‌‌فرماید که ای بندگان من! به سرّ من ایمان آوردید و حجّت غایب مرا تصدیق کردید. بشارت باد شما را به نیکویی ثواب، از شما قبول می‌‌‌کنم اعمال خوب را و عفو می‌‌‌کنم اعمال بد شما را و می‌‌‌آمرزم گناهان شما را و به برکات شما باران می‌‌‌بارم بر بندگانم و دفع بلا از آنها می‌‌‌کنم، اگر شما نبودید بر آنها عذاب می‌‌‌فرستادم.»

در ادامه، راوی پرسید کدام عمل، افضل اعمال مؤمن در آن زمان است و پاسخ شنید: «نگاه داشتن زبان و ماندن در خانه خود»؛ یعنی بدون ضرورت با مردم دنیا معاشرت و رفت و آمد نکند، که او را از یاد امامش باز دارد.

وظیفه هجدهم: ذکر صلوات خاصّة آن حضرت؛ آن‌چنان که در کتاب‌های بحارالانوار، «مکارم‌الاخلاق» و «جما‌ل‌الاسبوع» آمده است.

صلواتی که در صفحه ۲۸۴ مکارم‌الاخلاق از شیخ طبرسی نقل شده، ‌بدین شرح است:

«اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ اَللهُمَّ اِنَّ رَسُولَکَ الصّادِقَ الْمُصَدَّقَ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَآلِهِ قالَ اِنَّکَ قُلْتَ ما تَرَدَّدْتُ فی شَیءٍ اَنَا فاعِلُهُ کَتَرَدُّدی فی قَبْضِ رُوحِ عَبْدِی الْمُؤْمِنِ یَکْرَهُ الْمَوْتَ وَاَکْرَهُ مَسآئَتَهُ اَللهُمَّ فَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجَّلْ لِوَلِیِّکَ الْفَرَجَ وَالْعافِیَةَ وَالنَّصْرَ وَلا تَسُؤْنی فی نَفْسی وَلا فی اَحَدٍ مِنْ اَحِبَّتی».

وظیفه نوزدهم: فضایل و کمالات آن حضرت را ذکر کردن؛ زیرا که آن جناب ولیّ‌نعمت و واسطه در جمیع نعمت‌های خداوند است که به ما می‌‌‌رسد و طبق فرموده امام سجاد(ع) که در صفحه ۴۲۲ مکارم‌الاخلاق ذکر شده، یکی از راه‌های شکر ولیّ‌‌نعمت، گفتن فضایل و کمالات اوست.

وظیفه بیستم: اظهار کردن اشتیاق واقعی به زیارت جمال مبارک امام زمان(ع).

چنانچه در جلد اوّل کمال‌الدّین وتمام‌النّعمه آمده است، حضرت امیر‌المؤمنین(ع) به سینه خود اشاره می‌‌‌کردند و آه می‌‌‌کشیدند و اظهار شوق به لقای امام دوازدهم را داشتند.

وظیفه بیست و یکم: مردم را به سوی معرفت آن جناب و خدمت به آن بزرگوار دعوت کردن.

در کافی از سلیمان ‌بن ‌خالد، مروی است که به حضرت صادق(ع) عرض کردم: مرا اهل بیتی است و آنها سخن مرا می‌‌‌شنوند. آیا آنها را به سوی این امر دعوت کنم؟ امام در پاسخ فرمودند: بلی! خدا در کتاب خویش می‌‌‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ؛۱۱ اى کسانى که ایمان آورده‏‌‌اید خودتان و کسانتان را از آتشى که سوختِ آن مردم و سنگ‌‌هاست؛‏ حفظ کنید.»

وظیفه بیست و دوم: صبر داشتن در مقابل سختی‌‌‌ها و آزار دشمنان دین و سرزنش آنها در زمان غیبت امام زمان(عج).

در جلد اوّل کمال ‌الدّین از حضرت سیّد‌الشّهداء(ع) روایت شده که فرمود: «هر مؤمنی که در زمان غایب بودن امام دوازدهم، بر اذیّت و تکذیب دشمنان صبر کند؛ به منزله کسی است که با کفّار در خدمت رسول‌‌‌الله(ص) جهاد کرده باشد.»

وظیفه بیست و سوم: هدیه کردن ثواب اعمال صالح خود مانند قرائت قرآن و غیره به امام زمان(ع).

وظیفه بیست و چهارم: داشتن طلب زیارت آن حضرت.

وظیفه بیست و پنجم: دعا کردن به وجود مبارک آن بزرگوار و طلب کردن فتح، نصرت و ظهور آن جناب از خداوند.

در توقیع شریفی از آن حضرت روایت شده است که فرمودند: «برای تعجیل در فرج من بسیار دعا کنید، چرا که گشایش و شادمانی شما در آن است».۱۲

و از حضرت امام حسن عسکری(ع) مروی است که فرمود: «این دعا باعث ثبوت بر ایمان است».۱۳

------------------

پی‌نوشت‌ها:

۱. تحف العقول، ص ۲۰۱.

۲. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۲۵.

۳. کمال‌الدّین و تمام‌النّعمه، ج ۲، ص ۳۴۷.

۴. همان، ص ۳۷۸.

۵. سوره بقره (۲)، آیة ۲۴۵.

۶. اصول کافی، ج ۱، ص ۵۳۷.

۷. نجم‌الثّاقب، ص ۴۲۴.

۸. کمال‌الدّین وتمام ‌النّعمه، ج ۲، ص ۳۴۲.

۹. همان، ص ۳۵۲.

۱۰. اصول کافی، ج ۱، ص ۳۳۲.

۱۱. سوره تحریم (۶۶)، آیة ۶.

۱۲. احتجاج، ج ۲، ص ۲۸۴.

۱۳. کمال‌الدّین و تمام‌النّعمه، ج ۲، ص ۳۸۴.


 



comment گل نوشته شما ()