سلام.خوش آمدید*** دوست گرامی؛ توصیه می‌‌‌کنم اگر اولین دیدار شما از این وبلاگ است، «حتما» ابتدا پست ثابت(اولین پست) را بخوانید.*** جدیدترین مطالب وبلاگ را، بعد از این پست دنبال کنید. ***با نظرات ارزشمند خود، زینت بخش وبلاگ باشید.*** موفق و منصور باشید

برای همه مفیده

«آدم هفت خط» از کجا درست شد؟
نویسنده : عبدالله حق دوست - ساعت ۸:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱٩ فروردین ۱۳٩٠
 

ما معمولاً عادت داریم در توصیف اشخاص زیرک و باهوش و اکثراً رند و مکّار، از اصطلاح «آدم هفت خط» استفاده کنیم! اما چرا؟ و این اصطلاح از کجا آمده است؟


روایتی در مورد ریشه تاریخی اصطلاح «هفت خط» وجود دارد. این روایت بر می‌گردد به آئین شرابخواری در حضور پادشاه در دوران ساسانیان.

در آن زمان پیمانه‌های ظریف و زیبائی از شاخ گاو یا بز کوهی درست می‌کردند که چون پایه نداشته، کسی نمی‌توانسته آن را روی زمین یا میز بگذارد و از نوشیدن شرابِ ریخته شده در پیمانهاش طفره برود. از این رو دارنده جام مجبور بوده محتویات آن را لاجرعه سربکشد.

اما برای این که کسی بیش از اندازه‌ی ظرفیت خود باده گساری نکند و از سرِ مستی با حرکت و یا گفتار خود، احترام و شأن مجلس شاهانه را از بین نبرد، هر کدام از مدعوین، پیمانه (شاخ) مخصوص خود را داشته که به جهت تعیین میزان توانایی او در باده گساری، خطی در داخل آن شاخ کشیده شده بوده که ساقی برای دارنده‌ی پیمانه، فقط تا حدِ همان خط، شراب در پیمانه‌اش می‌ریخته است.

به مرور زمان تمامی پیمانه‌های شراب را با هفت خط، مشخص و درجه‌بندی کردند.

در مجالسی که پادشاه حضور داشته است، میهمانان معمولاً از سه تا شش خط شراب می‌نوشیده‌اند.

اما بوده‌اند افرادی که «لوطی» نیز خوانده می‌شده‌اند که تا هفت خط را شراب می‌نوشیدند بدون آنکه حالتی مستانه در آنها ظاهر شود که در پی آن دست به حرکاتی بزنند که موجب هتکِ حرمتِ حضور پادشاه در مجلس شود.

این قبیل افراد را «هفت خط» می‌نامیده‌اند، یعنی که آنها افرادی صاحب ظرفیت و زرنگ بوده و به کلیه رموز و فنون شرابخواری تسلط کامل داشته‌اند.

این اصطلاح به مرور زمان جنبه عام و مَجازی پیدا کرده و در فرهنگ عامه به افراد باهوش و زیرک و مرد رند «هفت خط» اطلاق گردیده است.

جهت اطلاع بیشتر اضافه می‌شود که هر یک از خطوط هفتگانه‌ی جام شراب، اسم ویژه خود را داشته است:

1- خط مزور(کمترین میزان شراب در جام)

2- خط فرودینه

3- خط اشک

4- خط ازرق (خط شب، خط سیاه یا خط سبز) این خط کاملاً در وسط پیمانه بوده و خط اعتدال در شرابخواری محسوب می‌شده است.

5- خط بصره

6- خط بغداد

7- خط جور؛ که لب پیمانه بوده و جام بیش از آن جا نداشته؛ به عبارت دیگر جام لبریز از شراب می‌بوده است.

منبع: سایت تبیان


 



comment گل نوشته شما ()