سلام.خوش آمدید*** دوست گرامی؛ توصیه می‌‌‌کنم اگر اولین دیدار شما از این وبلاگ است، «حتما» ابتدا پست ثابت(اولین پست) را بخوانید.*** جدیدترین مطالب وبلاگ را، بعد از این پست دنبال کنید. ***با نظرات ارزشمند خود، زینت بخش وبلاگ باشید.*** موفق و منصور باشید

برای همه مفیده

نکات جالب درباره اشک و گریه
نویسنده : عبدالله حقدوست - ساعت ٩:٠٠ ‎ب.ظ روز ٤ امرداد ۱۳۸٧
 

اشک مایعی است که با فرآیند ایجاد اشک در چشمها تولید می‌گردد. وظایف اشک شامل تمیز کردن و شستشوی سطح چشم، ضد عفونی کردن چشمها، لغزنده کردن چشمها برای حرکت آسان کره چشم و پلک ها، جلوگیری ازخشک شدن چشم ها و پلک ها ، ایجاد ارتباط میان انسان ها، دفع مواد تجمع یافته حاصل از فرآیند پاسخ به استرس می‌باشد...

و امّا گریه؛ نه تنها باعث ارتقای سطح سلامتی فرد می‌شود، بلکه در افزایش حس تعلق در گروه نیز تاثیر گذار بوده و موجب افزایش حضور و دخالت دیگران در تامین رفاه فرد می‌شود.


دانستنیهای «اشک»

اشک مایعی است که با فرآیند ایجاد اشک در چشمها تولید می‌گردد. وظایف اشک شامل تمیز کردن و شستشوی سطح چشم، ضد عفونی کردن چشمها، لغزنده کردن چشمها برای حرکت آسان کره چشم و پلک ها، جلوگیری از خشک شدن چشم ها و پلک ها، ایجاد ارتباط میان انسان ها، دفع مواد تجمع یافته حاصل از فرآیند پاسخ به استرس می‌باشد. فقدان اشک، باعث ایجاد سوزش، خارش و قرمزی در چشمها، احساس وجود شن در چشم ها، حساسیت به نور، از دست رفتن شفافیت قرنیه، ایجاد زخم در قرنیه، عفونت های مکرر و شدید چشم ها، خشکی چشم ها و در نهایت منجر به نابینایی می‌گردد.

فیلم(پرده) اشک از سه لایه مجزا تشکیل یافته است:

۱) لایه موکوس(mucous):

داخلی‌ترین لایه‌ی فیلم اشک می‌باشد. چسبناک و لزج بوده و از موسین تشکیل یافته است. این لایه توسط سلولهای ملتحمه و قسمت داخلی پلک ها ترشح میشود. این لایه قرنیه را می‌پوشاند تا یک لایه آبگریز برای پخش و گسترش یکنواخت لایه آبی فراهم آید. این لایه فیلم اشک را روی سطح چشم می‌چسباند. بدون این لایه، فیلم اشک بصورت قطره های ریز در خواهد آمد.

۲) لایه آبی(aqueus):

آبکی بوده و ۹۰ درصد فیلم اشک را تشکیل می‌دهد. حاوی آب و دیگر مواد نظیر پروتئین های لاکتوفرین، لیزوزیم و لیپوکالین، الکترولیت ها، آنتی اکسیدانها و برخی ویتامینها می‌باشد. این لایه عمدتا توسط غدد اشکی ترشح می‌شود. وظایف این لایه شامل: اکسیژن رسانی به سطح چشم، مبارزه با عفونت توسط آنتی بیوتیک های طبیعی (لیزوزیم و لاکتوفرین)، صاف کردن سطح چشم، شستن چشمها ازسلولهای مرده، گردوغبار، مواد محرک و حساسیت زا است.

۳) لایه (چربی) لیپید(lipid):

این لایه روغنی است و خارجی ترین لایه فیلم اشک را تشکیل می‌دهد. این لایه توسط غدد میبومین(meibomian) که در لبه پلک ها ی فوقانی و تحتانی واقع می‌باشند ترشح می‌شود. این لایه با ایجاد یک حایل آبگریز از تبخیر لایه اصلی فیلم اشک(لایه آبی) جلوگیری می‌کند. وظایف دیگر این لایه شامل: افزایش کشش سطحی و جلوگیری از سر ریز شدن اشک از پلک ها و لغزنده کردن چشم و تسهیل عمل بازو بسته کردن پلک ها می‌باشد.

غدد اشکی(lacrimal glands):

غدد اشکی در گوشه خارجی چشمها و پشت پلک های فوقانی قرار گرفته اند. غدد اشکی هر کدام به اندازه یک بادام بوده و ۲ سانتی متر طول دارند. مایع اشکی از طریق ۶-۱۲ مجاری کوچک ترشحی به فضای میان چشم و پلک فوقانی وارد می‌گردد. با هر بار باز و بسته کردن چشم ها اشک از مجاری ترشحی غدد اشکی مکیده شده و به سمت مجرای اشکی- بینی که به صورت دو سوراخ بسیار ریز در گوشه داخلی چشمها قرار گرفته هدایت می‌گردد. در انتها اشک به کیسه اشک و سپس به حفره بینی می‌ریزد. به همین علت است که هنگام گریه کردن ممکن است دچار آبریزش بینی گردید.

انواع اشک:

۱) اشک پایه (basal tears):

در چشمان پستانداران سالم، قرنیه پیوسته(۲۴ ساعته) توسط اشک های پایه خیس و تغذیه می‌گردد. این اشک باعث لغزنده شدن چشم ها و شستشوی چشمها از ذرات خارجی می‌گردد.

مایع اشک حاوی آب+موسین+چربی ها+لیزوزیم+لاکتوفرین+لیپوکالین+ایمنوگلوبولین ها+گلوکز+سدیم کلراید+کلراید پتاسیم+آنتی اکسیدان ها+برخی ویتامینها می‌باشد.

۲) اشک رفلکس(reflex tears):

هر چزی که باعث تحریک و یا خشک شدن چشم شود، می‌تواند تولید این نوع اشک را افزایش دهد. این نوع اشک بطور غیرارادی و در پاسخ به مواد محرک چشم نظیر ذرات خارجی، گرد و غبار، آلرژن ها، پاتوژن ها و مواد محرک دیگری همچون بخارات پیاز، گاز اشک آور و افشانه فلفل ترشح می‌گردد. این اشک ها سعی می‌کنند تا مواد محرک و آزاردهنده را از چشم ها پاک کنند. باد شدید و نور شدید خورشید نیز می‌تواند باعث تولید اشک رفلکس گردند. این اشک بیشتر آبکی بوده و از لیزوزویم و ایمنوگلوبولین بیشتری برخوردار است.

۳) اشک احساسی و یا گریه(emotional tears/crying):

این اشک هنگام احساساتی شدن انسان ها (استرس هیجانی ) و یا احساس درد فیزیکی ترشح می‌گردد. آغازگرهای هیجانی این نوع اشک معمولا خشم، اندوه، شادی، ترس، شوخ طبعی و ناکامی می‌باشند. ترکیبات شیمیایی این نوع اشک با ترکیبات دو اشک قبلی متفاوت است. اشک احساسی، حاوی هورمونها و پروتئین های بیشتری می‌باشد. این اشک حاوی هورمونهای پرولاکتین، هورمون رشد، آدرنوکورتیکوتروپین، آندروفین و فلز منگنز می‌باشد.

نکات جالب توجه در مورد اشک

۱) به غیر از انسانها برخی معتقدند فیل ها و گوریل ها نیز میتوانند گریه کنند اما نه به پیچیدگی گریه انسانها. حیوانات دیگر اغلب هنگام درد کشیدن، وارد شدن اجسام خارجی در چشمها و یا خشک شدن چشمها، دچار ریزش اشک می‌شوند. حیوانات(به ویژه نوزادان آنها) بصورت آوایی و مانند نوزادان تازه متولد شده گریه می‌کنند بدون تولید اشک.

۲)غدد اشکی روزانه در حدود ۲ قاشق پر چایخوری اشک تولید می‌‌کنند.

۳) هر پلک زدن(باز و بسته کردن چشم) در حدود ۱۰۰-۱۵۰ میلی ثانیه بطول می‌انجامد. انسانها بطور متوسط هر ۲ تا ۱۰ ثانیه یکبار و ۱۰ بار در دقیقه پلک می‌زنند.

۴) شور بودن اشک عمدتا به علت وجود کلراید سدیم و پتاسیم در اشک میباشد. میزان نمک موجود در اشک با میزان نمک پلاسمای خون برابراست.

۵) از آنجایی که جنین نیز در درون رحم قادر به گریه کردن است، بنابراین گریه کردن نمی‌تواند یک رفتار آموختنی باشد. اما فرهنگ، سن، جنسیت، فرآیند اجتماعی شدن، شخصیت، روابط و بافت اجتماعی همگی می‌توانند در شکل بیان گریه تعیین کننده باشند.

۶) PH اشک، اندکی قلیایی و خود اشک، ترش و شور مزه میباشد.

۷) سرفه شدید، استفراغ، احتقان بینی، آلرژی بینی، التهاب یا عفونت بینی و یا چشم و اختلالات عصبی نیز می‌تواند باعث ریزش اشک گردند.

۸) گریه کردن در برخی فرهنگها عملی کودکانه و غیر موقّر محسوب شده و گریستن در انظارعمومی تقبیح می‌گردد.

۹) علت ریزش اشک هنگام خمیازه کشیدن و یا خندیدن، وارد شدن فشار به غدد و کیسه اشکی می‌باشد. علت دیگر آن می‌تواند این مسئله باشد که غدد اشکی تحت کنترل سیستم عصبی خود مختار می‌باشند. این سیستم عصبی تمام کارکردهای غیرارادی را کنترل می‌کند. هنگامی که این اعصاب تحریک میشوند(هنگام خمیازه) غدد اشکی نیز اندکی تحریک می‌گردند.

۱۰) بسیاری از افراد به علت مبتلا بودن به خشکی چشم، قادر به گریه کردن نمی‌باشند. اما در اختلال دیگری که در پی آسیب به مغز ایجاد می‌گردد فرد مبتلا ممکن است بطور مداوم برای ساعتها بدون علت گریه کند.

۱۱) علت سوزش و ریزش اشک چشمها هنگام خرد کردن پیاز، وجود آنزیمها و آمینو اسید سولفوکساید موجود در سلولهای پیاز می‌باشد. آمینو اسید سولفوکساید توسط آنزیمهای پیاز به سولفینیک اسید تبدیل می‌شود، که بسیار ناپایدار بوده و فورا به گازی فرار تبدیل می‌گردد. هنگامی که این گاز با آب درون چشم(اشک) ترکیب می‌گردد تولید اسید سولفوریک ملایمی را می‌کند که باعث سوزش و اشک ریزش می‌شود. با افزایش تولید اشک، بدن سعی می‌کند تا اسید سولفوریک را رقیق و از چشمها بشوید.

برای جلوگیری از سوزش و اشک ریزش چشمها هنگام خرد کردن پیاز به توصیه های زیر عمل کنید:

= دستان خود وپیاز را قبل از خرد کردن با آب خیس کنید تا گاز متصاعد شده، با آب روی دستها و پیاز واکنش نشان دهد نه با اشک چشمها.

= تنها با دهان خود تنفس کنید. عمل دم، گازها را به درون ریه کشانده و عمل بازدم نیز باعث پراکنده شدن گاز می‌شود.

= از چاقوی تیز برای بریدن و خرد کردن پیاز استفاده کنید تا سلولهای کمتری در پیاز دچار پارگی شوند.

= قبل از خرد کردن پیاز آن را نیم ساعت درون یخچال قرار دهید. چرا که کاهش دما، فعالیت آنزیمهای پیاز و انتشار گاز را کاهش می‌دهد.

علل گریه کردن:

۱) نوزادان از گریه به عنوان ابزار بقا استفاده می‌کنند. گریه کودکان یک وسیله ارتباطی با مادر بوده و از طریق آن طلب کمک می‌کنند. علل اصلی گریه نوزادان؛ گرسنگی، پوشک خیس، کثیف و یا نامناسب، نیاز به تماس بدنی و نوازش، درد ناشی از گاز معده و روده، سرما و گرمای شدید، کسالت و بی حوصلگی، استرس، محیط پر ازدحام، درد و جلب توجه می‌باشد.

۲) علل گریه در افراد بزرگسال؛ عمدتا شامل غم و اندوه(۴۹%)، شادی و خوشی(۲۱%)، خشم(۱۰%)، همدردی(۷%)، اضطراب(۵%) و ترس(۴%) می‌باشد.

۳) انسان ها برای تحت تاثیر قرار دادن و برانگیختن احساسات و ترحم دیگران نیز متوسل به گریه می‌شوند.

فواید گریه کردن:

۱) هنگامی که ما دچار استرس هیجانی می شویم، مغز وبدن ما شروع به تولید ترکیبات شیمیایی و هورمونهای خاصی می‌کند. گریه کردن کمک می‌کند تا این ترکیبات شیمیایی زائد که نیازی به آنها نیست، از بدن حذف گردند.

۲) اشکهای احساسی در واقع مواد سمّی‌ای که در پی استرس هیجانی در خون تجمع می‌یابند را از بدن دفع می‌کند.

۳) اشکهای احساسی، سطح منگنز بدن را کاهش می‌دهند. این مواد معدنی بر روی خلق و خو، تاثیر مستقیم می‌گذارد. غلظت منگنز اشک احساسی، ۳۰ برابر بیشتر از منگنز موجود در سرم خون است.

۴) اشک احساسی نسبت به اشک پایه و رفلکس، حاوی ۲۴ درصد پروتئین آلبومین بیشتری می‌باشد.

۵) گریه مانند ادرار و تعریق، باعث حذف مواد سمی و محصولات زائد بدن می‌شود.

۶) گریه یک مکانیسم رایگان، طبیعی و قدرتمند برای کنار آمدن با درد، استرس و اندوه می‌باشد.

۷) هورمونهایی که پس از استرس در بدن انباشته میشوند به حد سطح سمی رسیده و باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن و دیگر فرآیندهای بیولوژیکی میشوند. اشک های احساسی به عنوان دریچه اطمینان برای قلب عمل می‌کنند.

۸) ترکیباتی که حین استرس در بدن تجمع می یابد با اشک خارج می‌گردند. همین امر باعث کاهش استرس می‌گردد. این مواد شامل آندورفین (lucine-enkephaline)، که در کنترل درد موثر است، پرولاکتین که در تنظیم تولید شیر نقش دارد، و آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH) که یک نشانگر مهم استرس است، می‌باشند. سرکوب گریه و اشک باعث افزایش استرس می‌گردد.

۹) نه تنها گریه باعث ارتقای سطح سلامتی فرد می‌شود بلکه در افزایش حس تعلق در گروه نیز تاثیر گذار بوده و موجب افزایش حضور و دخالت دیگران در تامین رفاه فرد می‌شود. اشک ها یک روش موثر در ایجاد ارتباط بوده و در برانگیختن حس همدردی و دلسوزی سریعتر از هر ابزار دیگری عمل می‌کنند. گریه بطور موثری بازگو کننده آنست که شما در مورد یک دلمشغولی خاص، صادق و بی‌ریا بوده و در کنار آمدن با آن مشکل مضطرب می‌باشید.

۱۰) گریه عملی طبیعی، سالم و شفابخش است.

۱۱) گریه در کاهش و جلوگیری از بیماریهای مرتبط با استرس موثر می‌باشد.

۱۲) خنده و گریه دو ابزار کارآمد درکاهش استرس و رهایی از احساسات منفی می‌باشند.

۱۳) هنگامی که گریه سرکوب می‌شود، هیجانات رها نمی‌شوند و خصایص شخصیتی مخرب همچون پرخاشگری بروز می‌کنند.

۱۴) به باور دانشمندان؛ سرکوب و امتناع از گریه، کار معقولی نیست. اما برخی افراد که پس از مورد انتقاد قرار گرفتن، مشاجره با دوستان، مواجهه با ناکامیهای کوچک فورا شروع به گریستن می‌کنند، باید به روانشناس مراجعه کنند. چراکه معمولا علت اصلی این نوع گریه ها اعتماد بنفس پایین و یا مشکلات روانی مزمن در فرد بوده و بایستی فرد تحت درمان قرار گیرد.

۱۵) انسان ها پس از گریه کردن از لحاظ جسمی و روانی احساس بهتری می‌کنند و در واقع سبک و خالی می‌شوند(به علت دفع مواد انباشته شده که توضیح داده شد).

۱۶) گریه یک ابزار برقراری ارتباط است، یک زبان جهانی برای درخواست کمک و حمایت اجتماعی.

۱۷) گریه کمک می‌کند به آزاد سازی آندورفین ها به جریان خون. آندورفین ها ترکیبات شیمیایی‌ای هستند که باعث بهبود خلق و خو و تسکین درد می‌شوند.

تفاوت گریه در مردان و زنان:

ـ زنان ۴ تا ۵ برابر بیشتر از مردان گریه میکنند.۵.۴ بار در ماه.

- دختران وپسران تا قبل از بلوغ به یک میزان گریه میکنند، چراکه ترشح هورمون پرولاکتین که باعث تحریک تولید اشک میشود به یک میزان در هر دو جنس تولید میشود.

ـ پس از بلوغ میزان ترشح پرولاکتین که در تولید و تناوب گریه موثر است در زنان ۶۰ درصد بیشتر از مردان میشود.

- غدد اشکی مردان از لحاظ ساختاری متفاوت و کوچکتر از غدد اشکی زنان میباشد. شاید یکی از دلایل بیشتر گریه کردن زنان نیزهمین مسئله باشد. مردان و زنان نمیتوانند یکدیگر را بخاطر چگونه گریه کردنشان مورد سرزنش قرار دهند.

- یکی دیگر از علل بیشتر گریه کردن زنان باورهای فرهنگی میباشند، که اجتماع گریه کردن زنان را بیشتر مورد پذیرش قرار میدهد.

- مردان آرام، بدون صدا و با اندکی اشک گریه میکنند. بطوری که معمولا کاسه چشمان آنها از اشک پر میشود، اما بندرت اشک به گونه ها سرازیر میگردد.

- اما زنان معمولا پر سرو صدا و با اشک های فراوان گریه میکنند.

- مردان اغلب در نتیجه احساسات مثبت و زنان پس از درگیری و مشاجره با دیگران و یا در نتیجه احساس بی کفایتی گریه میکنند.

همچنان علت و فرآیند اشک های احساسی مبهم و رازآلود باقی مانده است. کماکان پرسشهای بدون پاسخ مانده‌ی بسیاری وجود دارند نظیر: چنانچه گریه کردن به منظور کاهش استرس طراحی گردیده پس فلسفه اشک شوق و شادی چیست؟ و یا اگر گریه یک وسیله ارتباطی با دیگر همنوعان است پس چرا انسانها در خلوت وتنهایی خود نیز گریه میکنند؟

 

منبع: سایت آفتاب و سلامت نیوز

 


 



comment گل نوشته شما ()