سلام.خوش آمدید*** دوست گرامی؛ توصیه می‌‌‌کنم اگر اولین دیدار شما از این وبلاگ است، «حتما» ابتدا پست ثابت(اولین پست) را بخوانید.*** جدیدترین مطالب وبلاگ را، بعد از این پست دنبال کنید. ***با نظرات ارزشمند خود، زینت بخش وبلاگ باشید.*** موفق و منصور باشید

برای همه مفیده

روزه؛ چرا در ماه رمضان و چرا سی روز؟
نویسنده : عبدالله حقدوست - ساعت ۸:٢٥ ‎ق.ظ روز ٦ تیر ۱۳٩۳
 

السَّلامُ عَلَیْکَ یا شَهْرَ اللهِ الْأَکْبَرِ، وَ یا عِیدَ أَوْلِیائِهِ الْأَعْظَمِ،

السَّلامُ عَلَیْکَ یا أَکْرَمَ مَصْحُوبٍ مِنَ الْأَوْقاتِ، وَ یا خَیْرَ شَهْرٍ فِی الْأَیَّامِ وَ السَّاعات‏

ضمن تبریک فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، چند مطلب در این ارتباط تقدیم می‌‌شود:

  • واقعا برای چه روزه می‌‌گیریم و علت وجوب روزه چیست؟
  • چرا خداوند سی روز، روزه را، واجب نموده است؟
  • چرا روزه در ماه رمضان واجب شده و نه در ماه‌‌های دیگر؟
  • علت نامگذاری این ماه به رمضان
  • دعای شب آخر ماه شعبان و شب اول ماه رمضان

 ماه رمضان

معرفت و علم داشتن نسبت به هر حرکت و فعالیتی، باعث بهتر و عمیقتر برگزار شدن آن فعالیت می‌‌گردد. اینکه تا حدودی بدانیم، چرا و به چه علت برخی از عبادات را انجام می‌‌دهیم، توفیق درست شدن نیت و استفاده حداکثری از آن موقعیت را به ما می‌‌دهد.

علت وجوب روزه

قران کریم علت واجب شدن روزه را، سنجیدن تقوای مردم می‌‌داند «لعلکم تتقون».

حضرت زهرا(سلام الله علیها) در خطبه فدکیه، می‌‌فرمایند:

علت واجب شدن روزه، امتحان مردم، در میدان اخلاص می‌‌باشد.(شرح ابن ابی الحدید 19/86)

به دلیل اینکه روزه امری سری و عبادتی پنهان میان بنده و خالق است. و هیچکس از آن اطلاع ندارد. با گرفتن و یا نگرفتن آن اخلاص انسان آزموده می‌‌شود. چون ممکن است انسانی در منظر مردم، روزه دار جلوه کند، اما در خلوت خود روزه نباشد.

امام حسن عسکری(علیه السلام) در جواب نامه محمد بن حمزه، که از علت وجوب روزه سؤال نموده بود، مرقوم فرمودند:

خداوند روزه را واجب کرد، تا ثروتمند، گرسنگی را احساس کند و نسبت به فقیران احسان نماید.(کشف الغمّة 3/273)

صبر در برابر امر الهی در اثر گرسنگی و تشنگی، باعث خشوع و از بین رفتن کبر و عُجب و غرور می‌‌شود، و همچنین باعث شکستن شهوت، و پند پذیری می‌‌گردد، و زمینه اصلاح و بازگشت به خداوند، مهیا می‌‌گردد.

اما اینکه چرا خداوند سی روز، روزه را، واجب نموده است؟

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) در جواب چنین پرسشی، که از طرف یکی از دانشمندان یهود طرح شد، فرمودند:

آدم (علیه السلام) هنگامی که از آن درخت ممنوعه خورد، اثر آن غذا، تا سی روز در جسم او باقی ماند، و خداوند نیز، بر فرزندان او واجب فرمود، تحمل سی روز تشنگی و گرسنگی را، و آنچه شب هنگام (سحر و افطار) می‌‌خورند، تفضلی است، از جانب خداوند به آنان.

همانطور که بر خود حضرت آدم (علیه السلام) نیز واجب کرد، سی روز روزه بگیرد (تا اثرات آن غذا از بین برود).

سپس پیامبر(صلی الله علیه و آله) آیه «کما کتب علی الذین من قبلکم» را شاهد آورد. (بحار 9/299).

امام رضا (علیه السلام) می‌‌فرمایند: اگر کسی سؤال کند، چرا روزه یک ماه است، نه بیشتر و نه کمتر؟!

خواهیم گفت: زیرا قوت و قدرت نوع مردم، که ضعیف و قوی در آن مشترکند، همین مقدار است. و خداوند (طبق حکمت خود) واجبات را طبق طبیعت و قدرت غالب مردم واجب فرموده، پس از آن اجازه داده، ضعیف به میزان قدرت خود آنها را انجام دهد. و کسانی را نیز که قدرت و توانایی بیشتری دارند، تشویق فرموده، ثواب خود را (با اعمال مستحب) اضافه نمایند و اگر صلاح بندگان را در کمتر از این مقدار می‌‌دید، از آن می‌‌کاست. و اگر نیاز به بیش از این مقدار بود، بر آن اضافه می‌‌فرمود. (عیون اخبار الرضا 4/116).

چرا روزه در ماه رمضان واجب شده و نه در ماه های دیگر؟

امام رضا(علیه السلام) در پاسخ چنین سوالی فرمودند:

- زیرا ماه رمضان، ماهی است که، خداوند در آن قرآن را نازل فرموده.

- در این ماه بین حق و باطل جدا گشته، چنانکه خداوند می‌‌فرماید: ماه رمضانی که در آن قرآن نازل شده، قرآنی که هدایت برای مردم ... «والفرقان» جدا کننده حق از باطل است.

- در ماه رمضان پیامبر (صلی الله علیه و آله) خبر نبوت خویش را دریافت کرد.

- در ماه رمضان، شبی است که از هزار ماه بهتر است، و در آن شب تمام امور، طبق حکمت الهی، تنظیم و تعیین می‌‌گردد. آن شب، سر سال است، که مقدرات یک سال از خیر و شر و ضرر و منفعت و رزق و روزی و مهلت ها در عمر و ... اندازه گیری می‌‌شود. و به همین جهت است که آن را شب قدر نامیده اند، یعنی شب اندازه ها. (عیون اخبار الرضا علیه السلام 2/116)

اسامی ماه رمضان چیست؟

پیامبر (صلی الله علیه و آله) این ماه را ماه خدا، ماه برکت، ماه توبه، ماه مغفرت و بخشش، ماه آزادی از آتش، ماه صبر، ماه ایثار و ماه رسیدن به بهشت، معرفی فرمود. ( امالی طوسی 2/302)

امام سجاد(علیه السلام) فرمود: ستایش، زیبنده خدایی است، که یکی از راه‌‌های احسان خود به بندگانش را ماه خود قرار داد، ماه رمضان، ماه روزه، ماه اسلام، ماه پاک کننده، ماه از بین رفتن گناهان و ماه قیام و نماز شب است. (صحیفه سجادیه، دعای 44)

امام صادق (علیه السلام) فرمود: چه خوب ماهی است ماه رمضان، در زمان رسول خدا ( صلی الله علیه و آله) به آن مرزوق (یعنی روزی داده شده) می‌‌گفتند. ( ثواب الاعمال 1/61)

علت نامگذاری این ماه به رمضان

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: رمضان را رمضان گویند، چون گناهان را می‌‌سوزاند. (کنزالعمال ح 23668)

در لغت، «رمضان» به سنگ داغ گفته می‌‌شود. همانطور که سنگ داغ، پای انسان را می‌‌سوزاند. ماه رمضان نیز، گناهان را می‌‌سوزاند.

رمضان نام خدا است

هشام بن سالم از سعد نقل کرده: او گفت: هشت نفر بودیم نزد امام باقر(علیه السلام) که صحبت از ماه رمضان به میان آمد.

امام باقر(علیه السلام) فرمودند: نگویید: این رمضان و آن رمضان، رمضان رفت و رمضان آمد، رمضان، نامی از نامهای خداست، نه می‌‌رود و نه می‌‌آید، آنچه رفتنی و آمدنی باشد، زائل شدنی و نابود می‌‌گردد. «ماه»، اضافه شده به اسمی که آن اسم خداست. «بگویید: ماه رمضان آمد و رفت».(بحار الانوار 24/397)

 ماه رمضان

دعای شب آخر ماه شعبان و شب اول ماه رمضان

حضرت صادق(علیه السلام) در شب آخر شعبان و شب اوّل ماه رمضان این دعا را مى‌‌خواند:

اَللّهُمَّ اِنَّ هذَا الشَّهْرَ الْمُبارَکَ الَّذى اُنْزِلَ فیهِ الْقُرآنُ وَ جُعِلَ هُدىً لِلنّاسِ وَ بَیِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَالْفُرْقانِ قَدْ حَضَرَ فَسَلِّمْنا فیهِ وَ سَلِّمْهُ لَنا وَ تَسَلَّمْهُ مِنّا فى یُسْرٍ مِنْکَ وَ عافِیَةٍ یا مَنْ اَخَذَ الْقَلیلَ وَ شَکَرَ الْکَثیرَ اِقْبَلْ مِنِّى الْیَسیرَ

اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ اَنْ تَجْعَلَ لى اِلى کُلِّ خَیْرٍ سَبیلاً وَ مِنْ کُلِّ ما لا تُحِبُّ مانِعاً یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ یا مَنْ عَفا عَنّى وَ عَمّا خَلَوْتُ بِهِ مِنَ السَّیِّئاتِ یا مَنْ لَمْ یُؤاخِذْنى بِارْتِکابِ الْمَعاصى عَفْوَکَ عَفْوَکَ عَفْوَکَ یاکَریمُ اِلهى وَعَظْتَنى فَلَمْ اَتَّعِظْ وَ زَجَرْتَنى عَنْ مَحارِمِکَ فلَمْ اَنْزَجِرْ فَما عُذْرى فَاعْفُ عَنّى یا کَریمُ عَفْوَکَ عَفْوَکَ

اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُکَ الرّاحَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ وَالْعَفْوَ عِنْدَ الْحِسابِ عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبدِکَ فَلْیَحْسُنِ التَّجاوُزُ مِنْ عِنْدِکَ یا اَهْلَ التَّقْوى وَ یا اَهْلَ الْمَغْفِرَةِ عَفْوَکَ عَفْوَکَ

اَللّهُمَّ اِنّى عَبْدُکَ بْنُ عَبْدِکَ بْنُ اَمَتِکَ ضَعیْفٌ فَقیرٌ اِلى رَحْمَتِکَ وَ اَنْتَ مُنْزِلُ الْغِنى والْبَرَکَةِ عَلَى الْعِبادِ قاهِرٌ مُقْتَدِرٌ اَحْصَیْتَ اَعمالَهُمْ وَ قَسَمْتَ اَرْزاقَهُمْ وَ جَعَلْتَهُمْ مُخْتَلِفَةً اَلْسِنَتُهُمْ وَ اَلْوانُهُمْ خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ وَ لا یَعْلَمُ الْعِبادُ عِلْمَکَ وَ لا یَقْدِرُ الْعِبادُ قَدْرَکَ وَکُلُّنا فَقیرٌ اِلى رَحْمَتِکَ فَلا تَصْرِفْ عَنّى وَجْهَکَ وَاجْعَلْنى مِنْ صالِحى خَلْقِکَ فِى الْعَمَلِ وَالاْمَلِ وَالْقَضاَّءِ وَالْقَدَرِ

اَللّهُمَّ اَبْقِنى خَیْرَ الْبَقاَّءِ وَ اَفْنِنى خَیْرَ الْفَناَّءِ عَلى مُوالاةِ اَوْلِیاَّئِکَ وَ مُعاداةِ اَعْداَّئِکَ وَ الرَّغْبَةِ اِلَیْکَ وَ الرَّهْبَةِ مِنْکَ وَالْخُشُوعِ وَالْوَفاءِ وَالتَّسْلیمِ لَکَ وَالتَّصْدیقِ بِکِتابِکَ وَاتِّباعِ سُنَّةِ رَسُولِکَ

اَللّهُمَّ ما کانَ فى قَلْبى مِنْ شَکٍّ اَوْ رَیْبَةٍ اَوْ جُحُودٍ اَوْ قُنُوطٍ اَوْ فَرَحٍ اَوْ بَذَخٍ اَوْ بَطَرٍ اَوْ خُیَلاَّءَ اَوْ رِیاَّءٍ اَوْ سُمْعَةٍ اَوْ شِقاقٍ اَوْ نِفاقٍ اَوْ کُفْرٍ اَوْ فُسُوقٍ اَوْ عِصْیانٍ اَوْ عَظَمَةٍ اَوْ شَىءٍ لا تُحِبُّ فَاَسْئَلُکَ یا رَبِّ اَنْ تُبَدِّلَنى مَکانَهُ ایماناً بِوَعْدِکَ وَ وَفآءً بِعَهْدِکَ وَ رِضاً بِقَضاَّئِکَ وَ زُهْداً فِى الدُّنْیا وَ رَغْبَةً فیما عِنْدَکَ وَ اَثَرَةً وَ طُمَاْنینَةً وَ تَوْبَةً نَصُوحاً اَسْئَلُکَ ذلِکَ یا رَبَّ الْعالَمینَ

اِلهى اَنْتَ مِنْ حِلْمِکَ تُعْصى وَ مِنْ کَرَمِکَ وَ جُودِکَ تُطاعُ فَکَانَّکَ لَمْ تُعْصَ وَ اَنَا وَ مَنْ لَمْ یَعْصِکَ سُکّانُ اَرْضِکَ فَکُنْ عَلَیْنا بِالْفَضْلِ جَواداً وَ بِالْخَیْرِ عَوّاداً یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ وَ صَلَّى اللهُ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ صَلوةً دائِمَةً لا تُحْصى وَ لا تُعَدُّ وَ لا یَقْدِرُ قَدْرَها غَیْرُکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.


 



comment گل نوشته شما ()